Gdy pada to określenie, zazwyczaj przytaczający ma na myśli środki nielegalne. Całą gamę tych substancji traktuje się jako złe i niedobre. W domyśle środki legalne określa się jako używki, która to nazwa sugeruje, że te substancje można używać i skoro są legalne, to ufając ustawodawcom, mamy nadzieję, że pewnie te środki nie są tak strasznie niebezpieczne. Przecież są legalne. Osoby wierzące w coś takiego wykazują się naiwnością małego dziecka.

Rozmawiając o narkotykach należy pamiętać, że dostojne miejsce wśród wielu innych przedstawicieli tej grupy zajmuje nikotyna i alkohol. Alkohol i nikotyna to są również narkotyki, tylko, że legalne. Jest to bardzo ważny element chociażby ze względu na terapię osób uzależnionych. Traktowanie tych dwóch środków oddzielnie jest bardzo niebezpieczne dla wszystkich próbujących zerwać z heroiną, amfetaminą, marihuaną czy kokainą. Osoba uzależniona od jakiejś jednej substancji, nie zdając sobie z tego sprawy, ma również obniżoną tolerancję na inne środki psychoaktywne. Dlatego tak wielu narkomanów opuszczających ośrodki rehabilitacyjne, po jakimś czasie zostaje alkoholikami. To bardzo prosty mechanizm zwany teorią zastępstwa. Należy też pamiętać o tym , że ta zależność działa też w drugą stronę. Alkoholicy leczący się z nałogu są o wiele bardziej podatni na inne nałogi niż osoby nigdy od niczego nie uzależnione. Sporo narkomanów podejmujących leczenie wyznaje w czasie terapii , że przed sięgnięciem np. po heroinę , wiele lat nadużywali alkoholu. Pracując z narkomanami należy im wszystkim uświadamiać, że są również alkoholikami, co u niektórych budzi sprzeciw, ale z czasem się szybko przekonują o prawdziwości tej tezy. Jeśli się tego nie robi, bo na przykład terapeuta sam lubi się napić, robi się pacjentowi wielką krzywdę, marnując niekiedy kilka lat leczenia.

Wielkim błędem w mówieniu o narkotykach jest ograniczanie problemu do ludzi młodych między 15, a 25 rokiem życia. Po narkotyki z grupy nielegalnych sięgają również osoby dużo starsze, mające pozycję zawodową i społeczną, mające rodziny i dzieci. Wiele osób dorosłych ulega złudzeniu, że będąc ukształtowanymi, mają możliwość zapanowania nad rozwijąjącym się nałogiem i niekiedy, trzeba stracić pracę, rodzinę, przyjaciół, aby się przekonać, że pomóc sobie samemu, bez udziału specjalisty jest prawie niemożliwe.

Zamiast słowa narkotyki, można używać określeń:
:: substancje psychoaktywne
:: środki odurzające
:: środki zmieniające świadomość

Najchętniej używane w Polsce narkotyki z grupy legalnych to:
:: Alkohol
:: Nikotyna
:: Kofein
:: Leki psychotropowe i antydepresyjne

Substancję można nazwać odurzającą , nie tylko wtedy jak zmiana świadomości jest bardzo wyraźna. Wystarczy, że po zażyciu zmienia się jeden parametr funkcji życiowych, na przykład ciśnienie lub tętno, a tak jest po wypiciu kawy lub zapaleniu papierosa. Powyższe substancje są legalnymi narkotykami, a nikotyna jest największym mordercą ze wszystkich środków legalnych i nielegalnych. Alkohol plasuje się na dostojnym drugim miejscu. 

Najbardziej rozpowszechnione w Polsce narkotyki z grupy nielegalnych, najczęściej stosowane, będące w dystrybucji u dealerów:

:: Marihuana
:: Amfetamina
:: Heroina
:: Extasy
:: LSD
:: Kokaina

Inne substancje służące do odurzenia, zarówno legalne i nielegalne rzadziej stosowane:
:: Psylocybina, występująca w niektórych grzybach
:: Meskalina, występująca w niektórych odmianach kaktusów
:: Metaamfetamina, będąca wzmocnioną amfetaminą
:: Morfina, dolargan, kodeina z grupy opiatów
:: Bieluń dziędzierzawa z grupy halucynogenów
:: Gałka muszkatołowa, kardamon z grupy przypraw
:: Syropy na kaszel np.: tussipect z grupy leków
:: Środki wziewne np.: butapren, gaz do zapalniczek